ENFLASYON ORANINDA VADE FARKİ FAİZ MİDİR

SORU: s.a hocam ben bir türlü bu vade farkiyla alakali beni mutmain edecek bir cevap alamadim günümüzde vade nfarki enflasyon ve davelasyon olan ülkede caizmidir vadeli satis caizmidir kisaca bizi aydinlatirsaniz sevinirim s.a allaha emanet olun

Soran: mustafa tatli - 15.06.2013

CEVAP: ve aleykumus selam ve rahmetullah. Özetle şunu bilmeniz meseleye bir bakış açısı kazandıracaktır: İslâm değere değil rakamlara bakar. Hz. Bilal, Rasûlullah'a sav berni hurması getirmişti. 'Bu nereden?' diye sordu. Bilal 'Bizde adi hurma vardı. Rasûlullâh'ın sav yemesi için ondan 2 ölçek vererek bundan 1 ölçek satın aldık' dedi. Bunun üzerine Hz. Peygamber sav 'Eyvah! Bu, faizin ta kendisidir. Eyvah! Bu, faizin ta kendisidir. Sakın öyle yapma. Şayet iyi hurma satın almak istersen, elindekini ayrıca sat. Sonra onun parasıyla iyi hurmayı satın al.' dedi. (el-Buhârî, Muslim, en-Nesâî) Yani bir malı neye karşılık olarak satıyorsa onunla miktar anlamında eşit olması gerekir. Hurma, hurma karşılığında satılıyorsa, 1 ölçek kötü hurma 1 ölçek iyi hurmaya denktir, kalite farkı miktarda değişikliğe gerekçe olamaz. Bu durumda hurma, hurmaya karşılık değil de paraya karşılık satılır. Böyle olduğunda miktar farkı caizdir. 10 TL verip karşılığında 11 TL almak da bu sebeple faizdir. Enflasyon her dönemde ve her toplumda var olan bir olgudur. Değişen sadece bunun oranıdır. Vadeli satış, malı hemen teslim edip bedelini sonra tahsil etmektir ve caizdir. Mal vitrine konduğunda üzerine 1 peşin 1 veya daha fazla taksitli fiyat belirtmek de caizdir. Kişi bu ürünü alma akdini yaparken, tercihini beyan ederek ödeme şeklini ve fiyatı sabitlemelidir. Bu durumda malın fiyatı kesinleştirilmiş olur. Vade farkı ise, anlaşma yapıldıktan sonra geç ödemeden kaynaklanan fiyat artışıdır. Bu ise helal değil, faizdir. Bu durumda mağdur olan alacaklı taraf, ödemenin yapılması gerektiği tarihteki kur üzerinden, alacağını başka bir birime çevirebilir. Örneğin satıcı 10 taksitle, her ay 100 TL ödeme yapılması şartıyla bir buzdolabı sattı. Buzdolabını alan kişi örneğin 5. aydan itibaren taksitleri ödemeyi geciktirse, 5. taksitin ödenmesi gereken tarihteki kurdan o 100 TL yi örneğin altına çevirir. Bu durumda alacaklı olan kişi artık 100 TL değil, altın alacaklıdır. Altın düşse de çıksa da alacağın vasfı deği?mez. Alacaklı olan kişi bunu 1 kereye mahsus olarak yapabilir. Borçlunun bunu kabul etmesi şart değildir. Borcunu geciktirmeyle anlaşmanın ?artlarını bozmuştur ve belirlenmiş ölçülerde, alacaklıya, tek taraflı karar verme hakkı doğmuştur. İlaveten 'vade' ile 'vade farkı' kavramlarını karıştırmamanızı tavsiye ederiz. Allâhu A`lem

Hoca: Yasin KARATAŞ    Hocanın Facebook Sayfası   Hocanın Twitter Sayfası