HANEFİLERDEKİ VACİP NEDİR

SORU: hanefiler vacip derken sünnet ile farz arasındaki şeyleri kastederler.diğer üç mezhep vacip kavramını kullanır mı.kullandıklarında farz anlamına geliyorsa neden vacip deyip kafa karıştırıyorlar.tamam hanefiler vacip diyorlar ama farzdan farklı olduğu için vacip diyorlar.benim bildiğim bazen hanefilerde farza vacip diyorlarmış.bir açıklık getirirseniz kafamdaki karışıklık gider.
mesela yatsı ile vitr arasındaki tertip hanefilere göre vacip.imameyne göre diyelimki yatsıyı kıldım ardından vitri kıldım. sonradan anladımki yatsı namazım sahih olmadı.o zaman yatsıyıda baştan kılcaksın vitride diyorlar.imamı azam ise sadece yatsıyı baştan kılcaksın diyor.o zaman tertip hanefilere göre vacip derken imameyne göre veriliyor fetva değil mi?peki hanefide vacip neydi.terki günah olan ama ibadeti bozmayan şey.o zaman imameyne göre amel edecek olsam sadece yatsıyı baştan kılsam vitri baştan kılmasam namazım yine geçerli olmaz mı.çünkü vacip diyorlar farz demiyorlar imam muhammed ve ebu yusuf.

Soran: sedat atalay - 15.12.2013

CEVAP: Hanefilere göre Şariin kesinlikle ve mutlaka yapılmasını istemiş olduğu fiil, katî nasslarla sabitse farzdır. Katî nass kabaca nakil noktasında tevatüre ulaşmış olan ve delalet yönüyle birden fazla anlama gelmeyen nass demektir. Eğer nakil mütevatirlik seviyesine çıkmamış ve/veya işaret ettiği anlam muhtemelse o zaman bu delille bir fiile farz denmez, en fazla vacib denilebilir. Hanefilerdeki farz ile vacib arasındaki fark, inkar edenin kafir olup olmayacağı konusudur. Farzı inkar eden, delaleti ve subutu katî olan nassı inkar etmiştir, kafir olmuştur. Vacib ise zann ile sabit olabildiğinden, inkar eden fasıktır fakat tekfir edilmez. Eğer vacib, bir ibadet içerisindeyse o zaman bunun terki o ibadeti bozmaz fakat eksiltir. Örneğin 2'den fazla rekatlı namazlarda 2 rekatte bir oturmak vacibdir. Unutularak oturulmazsa vacib terk edilmiş olur fakat namaz bozulmaz. Sehiv secdesiyle bu kusur telafi edilebilir. Ancak örneğin farz olan secde terk edilecek olursa o zaman namaz bozulur, baştan kılınması gerekir.

Diğer mezhepler vacip derken, delil katî olsun zannî olsun Şariin kesinlikle ve mutlaka yapılmasını istemiş olduğu fiili kast eder. Hanefiler dışındakiler 'farz' kelimesindense 'vacib' kelimesini kullanmayı daha çok tercih ederler. Her mezhebin kendine göre bir ıstılahı vardır ve amaç kafa karıştırmak değil ilmin naklinde belirleyici olmaktır. Allahu A`lem

Hoca: Yasin KARATAŞ    Hocanın Facebook Sayfası   Hocanın Twitter Sayfası