BEYİN ÖLÜMÜ GERÇEKLEŞEN HASTANIN BAĞLI OLDUĞU YAŞAM DESTEK ÜNİTESİNİN FİŞİNİ ÇEKMEK CAİZ MİDİR?

SORU: Selam aleykum hocam beyin ölümü gerçekleştikten sonra kişiyi yaşamdestek ünitesinder ayirmak yani yaşamini bitirmek doğrumudur.

Soran: Ramazan yerduz - 18.11.2016

CEVAP: ve aleykumus selam ve rahmetullah. Beyin ölümü ile bitkisel hayat birbirinden ayrıdır, birbirine karıştırılmamalıdır.

Beyin ölümü, beyin sapının ölmesi ve diğer tüm beyin fonksiyonlarının, geri dönüşsüz olarak tamamen kaybolmasıdır. Bu durumda kişinin beyninde kan dolaşımı tamamen durmuştur, beyindeki kılcal damarlarda kan yoktur ve hastanın bedeni, gerekli yaşam desteğiyle 2 ilâ 7 gün arasında yaşam faaliyetlerini yerine getirmeye devam edebilir. Fakat bu süre daha uzun olmaz ve hasta mutlaka ölür. Solunum cihazına ve diğer yaşam destek ünitelerine bağlı olarak yoğun bakımda tutulmakta olan kişinin beyin dışındaki organları -bu süreçte- faaliyetlerine devam eder: kalp atar, böbrek idrar çıkarır, karaciğer fonksiyonlarını görür. Bu durumdaki kişi, başı gövdesinden ayrılmış biri gibidir.

Bitkisel hayattaki kişinin beyni, fonksiyonlarını tamamen yitirmemiştir ve kısmen dahi olsa beyindeki kan dolaşımı devam etmektedir. Beyin, arızî bir sebeple bir tür uyku halindedir. Bu durumdaki hasta yıllarca yaşayabilir. Çünkü beyin ölmemiştir, sadece bazı fonksiyonlarını geçici olarak yerine getiremez hâle gelmiştir. Bitkisel hayattaki kişinin yaşam desteğini kaldırmak caiz değildir, fişi çekmek onu öldürmektir. Allah en doğrusunu bilir, kısas dahi gerekebilir.

İslam'a göre ölüm nedir?
'beyin ölümü' kavramı kullanılmaya başlanmadan önceki dönemlerde, tıp uzmanları ile âlimler arasında herhangi bir ihtilaf yoktu: ölüm, beden fonksiyonlarının yitirilip, tüm organların ölmesi ve vücudun buna bağlı olarak soğumasıdır. Tıp uzmanları tarafından 'beyin ölümü' terimi kullanılmaya başlandıktan sonra âlimler bu tabirin kullanılmasında ihtilaf etmiştir: kimi âlime göre beyin ölümü gerçek ölüm kabul edilirken, diğerleri ise yukarıda verdiğimiz tanımı tercih etmeye devam etmişlerdir. Buna göre, 'ölüm' için eski tarifi tercih eden âlimler, beyin ölümünü gerçek ölüm saymamakta, buna bağlı olarak da yaşam destek ünitesinin fişini çekmeye cevaz vermemektedir. Yeni tanımı kullanan âlimler ise beyin ölümünün gerçekleşmesi durumunda fişin çekilmesine cevaz vermektedirler.

Beyin ölümüne kim karar verir?
Türkiye'de ve Batı'da, beyin ölümünün gerçekleşmiş olduğuna dair verilen rapora eskilerde daha fazla uzmanın imza atması şartı konulmuşken, şimdilerde genel bir sayı azaltma eğilimi vardır. Buna göre 2 hekimin imzası dahi, hastanın beyin ölümünün gerçekleşmiş olduğuna karar vermede yeterli görülmektedir. Hekimlerin iş yükü ve imza atması gereken hekim sayısının az olması, hata ihtimalini ve art niyet ihtimalini göz ardı etmemize engel teşkil edebiliyor. Rapor, itibar edilebilecek durumda olduktan sonra, yukarıdaki görüşlerden herhangi birini tercih edebilirsiniz. Allahu A`lem

Hoca: Yasin KARATAŞ    Hocanın Facebook Sayfası   Hocanın Twitter Sayfası